Er is een misvatting die ik keer op keer tegenkom in de praktijk. De aanname dat schuldhulpverlening voor een ondernemer in wezen hetzelfde is als voor een particulier, alleen met een KvK-nummer erbij. Dat je dezelfde intake doet, hetzelfde plan van aanpak opstelt, en hetzelfde traject inzet.

Die aanname kost ondernemers soms jaren.

Ik schrijf dit niet om te bekritiseren. Ik schrijf het omdat ik zie wat er gebeurt als iemand met de beste bedoelingen een ondernemersdossier oppakt zonder de specifieke kennis die daarvoor nodig is. En omdat ik geloof dat elk professional die met deze doelgroep werkt, gemeenten, accountants, coaches, recht heeft op eerlijke informatie over wat dit werk werkelijk vraagt.

Wat maakt een ondernemer anders?

Een particulier met schulden heeft doorgaans een overzichtelijk financieel profiel. Inkomsten uit loondienst, vaste lasten, een beperkt aantal schuldeisers. De schuldhulpverlener kan snel een beeld vormen, een afloscapaciteit berekenen en een traject opstarten.

Bij een ondernemer is dat anders. Fundamenteel anders.

De financiën van een ondernemer zijn zelden overzichtelijk. Privé en zakelijk lopen door elkaar, soms bewust, soms onbewust, maar altijd met juridische gevolgen die je moet kennen voordat je ook maar één stap zet. De rechtsvorm van de onderneming bepaalt wie aansprakelijk is. De vraag of het gaat om een eenmanszaak, een vof of een bv bepaalt welk traject mogelijk is en op welke manier schuldeisers benaderd kunnen worden.

Daar bovenop komen de schuldeisers zelf. Bij een particulier zijn dat doorgaans banken, energieleveranciers en zorgverzekeraars. Bij een ondernemer zit daar de Belastingdienst bij, met BTW-schulden, loonheffingen en een eigen invorderingspositie die fundamenteel verschilt van andere schuldeisers. Er zijn leveranciers met contractuele voorrangsrechten. Er zijn financiers met zekerheidsrechten, pandrecht op inventaris, hypotheekrechten, bankgaranties, die de bewegingsruimte in een schuldregeling drastisch beperken.

Het moment dat ik begreep waarom dit anders is

Ik herinner me een dossier dat bij de rechter was gekomen voor een dwangakkoord. Het traject was zorgvuldig opgezet. De schuldenlijst was compleet. De afloscapaciteit was correct berekend. Maar het akkoord werd afgewezen.

De reden: bij de opstelling van het plan van aanpak was geadviseerd om bepaalde bedrijfsinventaris te verkopen om schuldeisers te betalen. Logisch, zou je denken. Activa verzilveren om schulden te verminderen. Maar die inventaris was verpand aan een financier. Er was sprake van pandrecht. De inventaris behoorde juridisch gezien toe aan een derde partij en kon niet vrijelijk worden verkocht om andere schuldeisers te voldoen. Het advies was onjuist. Niet frauduleus, niet nalatig in de gewone zin van het woord, maar onjuist, omdat de adviseur niet wist waar hij op moest letten.

Het dwangakkoord werd afgewezen. De ondernemer begon opnieuw.